Elektrik Faturasını Oluşturan Kalemler başlıklı blog yazımızda elektrik faturasındaki kalemlerin nasıl hesaplandığını anlatıp hesaplamalardaki aktif enerji birim fiyatı, dağıtım bedeli birim fiyatı gibi değişkenlerin nasıl belirlendiğinden bahsetmemiştik. Şimdi, bunu kapsayacağız.
Elektriği standart bir şekilde elektrik dağıtım bölgenizde faaliyet gösteren ve tekel olan elektrik dağıtım şirketinden (EDAŞ) satın alabileceğiniz gibi piyasada faaliyet gösteren tedarikçilerle özel anlaşma yapıp elektrik temin edebilirsiniz. Seçtiğiniz kaynak türü, aktif enerji birim fiyatını değiştirir. Dağıtım bedeli birim fiyatını değiştirmez.
EDAŞ, EPDK’nın 3 ayda bir yayımladığı fiyatlardan elektriği sunarken tedarik şirketi serbest piyasadan elektrik alıp size satar. İki durum arasında fiziksel olarak hiçbir şey değişmez. Sadece, elektrik faturasını farklı şirket gönderir.
Evlerde, devlet sübvansiyon uyguladığı için EDAŞ yöntemiyle elektrik almak daha uygun fiyata gelir; daha mantıklıdır. Zaten tedarik şirketi de evlere elektrik satmayı operasyonel olarak mantıklı olmadığı için tercih etmezler.
Türkiye’de Sanayi, Ticarethane, Mesken, Şehit Aileleri ve Muharip Malul Gaziler, Tarımsal Faaliyetler, Aydınlatma ve Genel Aydınlatma olmak üzere yedi farklı tüketici tipi vardır. Bunlar, tüketilen elektriğin kullanılacağı yeri ifade eder. Tüketici tipiniz, her durumda dağıtım bedeli birim fiyatını değiştirir. Sadece, elektriği EDAŞ’tan almanız durumunda aktif enerji birim fiyatını değiştirir.
Eğer, tesis elektriği tedarik şirketinden satın alıyorsa bunlar arasında aktif enerji birim fiyatı değişmez; fiyatı aradaki ikili anlaşma belirler. Eğer, elektrik EDAŞ’tan alınıyorsa aktif enerji birim fiyatı, daha önce belirlediğimiz gibi EPDK tarafından belirlenir.
Devlet, bir politika aracı olarak genellikle evlere (mesken) en uygun fiyatla elektrik sunar. Fiyat sıralaması ucuzdan pahalıya genellikle Mesken, Tarımsal Faaliyetler, Sanayi ve Ticarethane şeklinde olur. Diğer türler istisnai olduğu için sıralamaya dahil etmedik.
Dağıtım bedeli birim fiyatı, tesis tipine göre EPDK tarafından belirlenir.
Sayacın bulunduğu gerilim seviyesini ifade eder. Gerilim seviyeniz, her durumda dağıtım bedeli birim fiyatını değiştirir. Sadece, elektriği EDAŞ’tan almanız durumunda aktif enerji birim fiyatını değiştirir.
AG: Sayacın alçak gerilim seviyesinde bağlı olduğu tesis tipidir.
OG: Sayacın orta gerilim seviyesinde bağlı olduğu tesis tipidir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur ki, tesisin şebekeye bağlandığı gerilim seviyesi ve sayacın bağlı olduğu gerilim seviyesi farklı olabilir. Örneğin tesis OG seviyesinden şebekeye bağlı olup sayaç AG seviyesinde olabilir. Evlerde genellikle AG seviyesinde şebekeye bağlanılır.
Tek terimli tek zamanlı, tek terimli üç zamanlı, çift terimli tek zamanlı ve çift terimli üç zamanlı olmak üzere dört farklı tarife tipi vardır. Tarife tipiniz, her durumda dağıtım bedeli birim fiyatını değiştirir. Sadece, elektriği EDAŞ’tan almanız durumunda aktif enerji birim fiyatını değiştirir.
Standart tarife parametresidir. Tek terimli tarifelerde dağıtım bedeli birim fiyatı daha yüksek olup güç bedeli ve güç aşım bedeli olmaz.
Değiştirilmiş tarife parametresidir. Dağıtım bedeli birim fiyatı bu tarifelerde daha düşüktür. Bu tarifelerde güç bedeli ve güç aşım bedeli kalemleri vardır.
Standart tarife parametresidir. Bu tarifelerde aktif enerji birim fiyatı günün her saatinde aynıdır.
Değiştirilmiş tarife parametresidir. Günün üç farklı zaman diliminde aktif enerji birim fiyatları değişmektedir. Bu dilimler gündüz (06.00-17.00), puant (17.00-22.00), gece (22.00-06.00) saatleri arasındadır.
Burada değinmek istediğimiz birkaç kural var. Yılda üç kere tarifeler arasında geçiş yapılabilir. Alçak gerilimden beslenen müşteriler çift terimli tarifeyi kullanamazlar. Ark ocağı kullanıp şebekeyi dengesizleştiren tesisler ise mecburen çift terimli tarifeye tabi olur. Serbest tüketiciler ve aydınlatma müşterileri ise üç zamanlı tarifeyi kullanamazlar.
Evinizde, gece çok fazla tüketim gibi ekstra bir durum yoksa standart olan tek terimli tek zamanlı tarifeyi kullanmak genellikle daha mantıklıdır.
Üreten tüketiciler (prosumer), elektrik faturasında aşağıdaki faydaları sağlar:
- Tükettiği elektriğin bir kısmını veya tamamını bedava olan güneş enerjisinden alarak Aktif Enerji Bedelinden tasarruf sağlar.
- Aktif Enerji Bedelinden sağladığı tasarruf sayesinde Enerji Fonu, TRT Payı ve Belediye Tüketim Vergisinden tasarruf sağlar.
- Elektrik şebekesini daha az kullandığı için Dağıtım Bedelinden tasarruf sağlar.
- Aktif Enerji Bedelinden ve Dağıtım Bedelinden sağladığı sayesinde ödediği Katma Değer Vergisi düşer.
Ayrıca; üreten tüketiciler aylık olarak tükettiklerinden fazla elektriği üretmeleri durumunda üretim fazlası olan kısmı, elektriği satın aldıkları aktif enerji birim fiyatından Türkiye’deki güncel mevzuata göre satar. Bu hesaplamaların nasıl yapıldığına dair detaylı bilgi edinmek isterseniz Güneş Enerjisiyle Elektrik Faturası ve Fizibilite başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Siz de VoltHaus’la üreten tüketiciler devrimine katılmak isterseniz hesaplama aracımıza buyurunuz.
Güneşli günler dileriz.
.png){kind=small}
